Truyện tranh về các ông Trạng dân gian lừng danh
(SKDS) - Cùng với những Trạng Quỳnh, Trạng Lợn, Xiển Bột, Thần đồng đất Việt, Sùng Lãm, bộ truyện tranh giai thoại Công tử Bạc Liêu mới ra mắt của NXB Trẻ đã "đóng dấu đỏ" cho thương hiệu truyện tranh giai thoại ngày càng khởi sắc.
Sự hấp dẫn đến từ bản chất giai thoại
Là những câu chuyện hay và lạ lùng được truyền tụng trong dân gian, giai thoại là một loại hình văn nghệ được các tầng lớp bình dân ưa chuộng. Đại diện cho lối sống, tình cảm, bản sắc và nếp sống của dân tộc, ngày nay, giai thoại được xem là thể loại văn học dân gian chưa bao giờ có dấu hiệu ngưng giảm các nguồn và biến thể. Thậm chí so với truyện cổ tích, tiếu lâm, phong dao, tục ngữ,giai thoại còn có phần nổi trội hơn trong thời hiện đại do không khí phóng khoáng và những bài học thực tiễn nhẹ nhàng mà sâu cay.
Trong ký ức của thế hệ 8X, bộ truyện Trạng Quỳnh hay Truyện vui dân gian - Truyện Xiển Bột của NXB Đồng Nai là một trong những niềm an ủi hạnh phúc của tuổi thơ. Niềm vui đã được khởi nguồn từ những nét vẽ còn khá giản đơn và ngộ nghĩnh của một nhân vật từng làm mưa làm gió và được dân gian xưng tụng bởi tính cách thông minh trào lộng có một không hai. Cùng thời điểm, bộ truyện giai thoại về Ba Giai Tú Xuất - những nhà nho bất đắc chí, thông minh, mưu mẹo mang lại tiếng cười cho những độc giả nhỏ tuổi.
Đặc điểm người thật việc thật cộng với cách tiếp cận thú vị về lịch sử, quá khứ cho thấy trí thông minh và tài ứng đối của người xưa. Có lẽ bộ truyện tranh tổng hợp vui nhộn Thần đồng đất Việt đã có cái nhìn phổ quát và kết hợp nhuần nhị, giải thích có lý các giai thoại của những ông đồ, các bậc danh sĩ trí thức và cả những người bình dân thông minh xuất chúng.
Bằng trí thông minh và óc hài hước, họ đã góp phần phê phán những thói hư tật xấu của người đời, đặc biệt đánh thẳng vào giai cấp phong kiến cầm quyền thối nát, nêu cao tình yêu đất nước, lòng tự hào dân tộc. Người Việt, đặc biệt là những em nhỏ chập chững bước đầu tiên tiếp xúc với thông tin và các giá trị văn học đã tìm thấy được những giá trị nhân học quý giá thông qua những bộ truyện về những nhân vật, sự việc có thật trong dân gian. Điều này còn có ý nghĩa gấp nhiều lần so với những bài học giáo điều, sáo rỗng, góp phần mở mang kiến thức, khám phá sự thú vị qua những câu chuyện bổ ích và bộ tranh tươi vui dí dỏm.
Phát triển truyện tranh giai thoại
Vài năm trước, NXB Kim Đồng lại tiếp tục mang đến món quà đáng nhớ cho các bạn đọc nhỏ tuổi bằng bộ truyện Giai thoại Việt Nam. Là một phần quan trọng của tủ sách Di sản gồm các phần: cổ tích, sân khấu dân gian, tục ngữ, ca dao, truyện cười, truyện ngụ ngôn..., những câu chuyện giai thoại đã trở thành phi thuyền trở về quá khứ, giúp các em nhỏ gặp gỡ, chuyện trò với những người tài giỏi, những anh hùng mà cuộc đời đã biến thành câu chuyện truyền tụng đời đời trong dân gian.
Bên cạnh những bộ truyện
tranh giai thoại quy mô, báo chí hiện đại, đặc biệt là những tờ dành cho độc giả nhỏ tuổi cũng đã có những serie truyện tranh giai thoại dài hơi và hấp dẫn. Ông Jean Auquire - Giám đốc Trung tâm Truyện tranh Bỉ từng khẳng định, báo chí có thể hỗ trợ một cách hữu hiệu cho nền công nghiệp truyện tranh bằng cách đăng những tác phẩm dài kỳ. Thực tế cũng đã cho thấy, chính những truyện tranh giai thoại góp phần rất lớn vào việc giúp tờ báo có được lượng độc giả nhất định.
Và không chỉ những NXB và các cơ quan có thẩm quyền, cả những bạn trẻ cũng tự bắt tay vào việc xây dựng những bộ truyện tranh giai thoại. KhacClub là một nhóm họa sĩ trẻ tâm huyết như thế. Trong vòng 2 năm, nhóm đã tập hợp được nhiều bạn trẻ có niềm đam mê với truyện tranh, nhất là những câu chuyện lấy ý tưởng từ lịch sử và văn hóa Việt Nam. Nhóm đã từng ra mắt các tập của bộ truyện tranh Sùng Lãm (Thời niên thiếu của Lạc Long Quân) với nhan đề Thái tử siêu quậy, Hành trình học đạo... và gây được hiệu ứng tốt với giới trẻ.
Mới đây, những người mê mẩn giai thoại công tử Bạc Liêu lại có được một niềm vui bất ngờ khi cuốn truyện tranh đầu tiên về công tử Bạc Liêu do NXB Trẻ phối hợp với Công ty TNHH thông tin lữ hành MêKông (Metinfo) ở Cần Thơ ấn hành vào đầu tháng 12/2012. Là một nhân vật độc đáo với những giai thoại cuộc đời đã trở thành nét văn hóa đặc sắc, công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy luôn là đề bài bàn luận nhiều thập kỷ này của báo chí. Để thể hiện một cách chính xác và sống động về nhân vật có một không hai này, đơn vị chịu trách nhiệm nội dung đã có những chuyến khảo sát, tìm hiểu thông tin, tư liệu cũng như qua các nhân chứng sống đáng tin cậy. Sách vẫn đang trong quá trình tiếp cận bạn đọc và gây được hiệu ứng tốt.
Rõ ràng giai thoại khi được đưa lên truyện tranh có sức thu hút rất lớn. Tiếp cận những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc theo hướng này thực sự đáng được hoan nghênh. Đó cũng là một trong những hoạt động tích cực góp phần vào việc nâng cao chất lượng và giá trị dân tộc của truyện tranh Việt.
Sa Nam